W tym miejscu chcieliśmy podzielić się z Państwem naszą wiedzą z zakresu leczenia chorób żył, skleroterapii i leczenia ran. Jesteśmy otwarci na wszelkie komentarze, więc zachęcamy do aktywnego udziału w rozbudowie tej sekcji naszej strony.

 

Rana przewlekła - problem medyczny, społeczny, socjalny i ekonomiczny

Przewlekłe rany to bardzo poważny problem medyczny i ekonomiczny ale również społeczny i socjalny, dotyczy w Polsce ponad 500 tys. osób. Głównie to owrzodzenia goleni, odleżyny, stopy cukrzycowe - problemy długotrwałe i często nawracające , głównie z tego powodu, że nie leczy się ich przyczyn, lecz objawy. Problem z reguły dotyczy ludzi starszych, po 60 rż., ale dużą grupę stanowią także pacjenci po radioterapii, po wypadkach i oparzeniach. W większości przypadków chorzy ci leczeni są nieskutecznie, zbyt długo i zbyt drogo. Dzieje się tak z powodu braku specjalistów w tej dziedzinie. W przeważającej większości przypadków lekarze stosują przeróżne kremy, maści wysuszające, zasypki, opatrunki z gazy – rzeczy które są mało skuteczne i aktualnie nie zalecane przez ekspertów w tej dziedzinie. W ciągu ostatnich lat nastąpił znaczący wzrost wiedzy na temat procesów zachodzących w ranie i sposobów ich leczenia.

Leczenie rany przewlekłej to długotrwały i trudny problem pacjenta, lekarza, pielęgniarki, rodziny lub opiekunów skutkujący znacznymi wydatkami z budżetu państwa. Przyczyna choroby może być różnorodna, czasami bardzo trudna do wykrycia obiektywnymi, dostępnymi powszechnie metodami badań. Najczęściej jest wynikiem poważnych zaburzeń w układzie krążenia krwi.

Innymi, rzadszymi przyczynami powstania ran przewlekłych są rozległe urazy, głębokie oparzenia, choroby tkanki łącznej, choroby nowotworowe i bakteryjne skóry.

Często mamy mieszany typ rany w sensie przyczyny jej powstania. Przystępując do oceny rany wcześniej powinniśmy ocenić stan ogólny chorego oraz współistniejące schorzenia, które mogą mieć zasadnicze znaczenie w postępie gojenia. Bardzo istotny wpływ na proces gojenia ma prawidłowa praca takich narządów jak : serce, płuca, trzustka, wątroba, tarczyca oraz stan psychiczny pacjenta, środowisko, miejsce zamieszkania, status majątkowy oraz dostępność fachowej opieki medycznej.

Idealnym miejscem leczenia chorego z raną przewlekłą byłoby centrum skupiające specjalistów różnych dziedzin w jednym miejscu. Takie rozwiązanie pozwoliłoby w krótkim czasie wykonać niezbędne badania diagnostyczne oraz procedurę eliminującą w całości lub części przyczynę rany. Następnie dalsze leczenie byłoby prowadzone w ramach opieki ambulatoryjnej pod nadzorem przeszkolonej pielęgniarki będącej w stałym kontakcie z lekarzami centrum.

Aby uzyskać postęp w gojeniu ran przewlekłych w całym kraju niezbędne jest systematyczne szkolenie personelu lekarskiego, pielęgniarskiego oraz pracowników służb socjalnych. Jest to zadanie nowo powołanego Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran.

Doktryna nowoczesnego leczenia rany sprowadza się do stworzenia warunków podobnych do fizjologicznych to znaczy, że idealnym środowiskiem gojenia jest środowisko wilgotne, lekko kwaśne. Taki model leczenia jest do zrealizowania z użyciem aktualnie dostępnych opatrunków wchłaniających wydzielinę z rany, chroniących ranę przed wpływem środowiska zewnętrznego, pochłaniających gazy, tkanki martwicze oraz bakterie. Są to opatrunki wielowarstwowe, imitujące naturalną skórę, elastyczne, samoprzylepne, hypoalergiczne. Można je stosować w codziennej kuracji przykrywając je naturalnymi wrobami pończoszniczymi co gwarantuje wygodę pacjenta i estetyczny wygląd. Część nowoczesnych opatrunków jest refundowana jeżeli lekarz zapisuje je na receptę z literką P ( choroba przewlekła ). Asortyment opatrunków refundowanych oraz ich wielkości są daleko niewystarczające dla umożliwienia chorym prawidłowego, zgodnego z przyjętymi standardami postępowania leczniczego.

Najnowszym osiągnięciem w dziedzinie nowoczesnych opatrunków jest skonstruowanie opatrunku zawierającego w sobie czynnik bakteriostatyczny jakim jest srebro koloidowe. Najnowsze wyroby kompresyjne o stopniowanym ucisku produkowane są z domieszką srebrnej nici.

Kompresjoterapia to podstawa skutecznego leczenia rany przewlekłej pod warunkiem, że napływ krwi tętniczej nie jest zaburzony a wskaźnik kostka/ramię jest nie mniejszy niż 0.8.

Kolejnym kanonem prawidłowego postępowania z raną przewlekłą to systematyczne usuwanie tkanek martwiczych z rany, które stanowią znakomitą pożywkę dla bakterii co może prowadzić do miejscowej i uogólnionej infekcji niweczącej postęp w gojeniu.

Najlepszym materiałem do wykonania posiewu z owrzodzenia jest pobranie głębokiego wycinka z dna rany. Antybiotyk ogólnie stosujemy tylko w przypadkach objawowej infekcji.

W przypadku ran bardzo sączących należy stosować dwa rodzaje opatrunków. Bezpośrednio na ranę opatrunek o dużej chłonności, na zewnątrz średnio absorbujący wydzielinę z możliwością przyklejenia go do skóry wokół rany. Opatrunek powinien pozostawać na ranie tak długo jak długo wchłaniana jest wydzielina. W momencie wyciekania wydzieliny poza opatrunek należy go natychmiast zmienić. Pozostawienie przeciekającego opatrunku na ranie może spowodować ogromne szkody i znacznie opóźnić gojenie.

W uzyskaniu szybkiego gojenia rany pomaga usunięcie przyczyny jej powstania o ile jest to w ogóle możliwe np.: zabiegi rekonstrukcyjne na układzie tętniczym ( endarterektomie, by-pasy omijające, przezskórna angioplastyka połączona z jednoczasowym stentowaniem ), zabiegi korekcyjne na układzie żylnym ( plastyka zastawek żylnych, podwiązywanie niewydolnych ujść żylnych, przeszczepy omijające, trombektomie, poszerzanie przezskórne, stentowanie i embolizacja niewydolnych żył przeszywających i powierzchownych ), zabiegi wspomagające odpływ chłonki ( masaż manualny kończyny, naprzemienny masaż pneumatyczny, zabiegi rekonstrukcyjne naczyń chłonnych, drenaż wymuszony pozaanatomiczny ).

Aktualnie nie jest wymagane czekanie na zagojenie owrzodzenia aby przystąpić do zabiegu operacyjnego rekonstrukcyjnego. Szybsze prawidłowe wkroczenie chirurgiczne przyspiesza w znakomity sposób czas wygojenia rany.

Fot.1 Zaniedbana rana nieprawidłowo leczona ( wyraźnie widoczny błąd w bandażowaniu kończyny, który doprowadził do zastoju krwi i chłonki w obrębie stopy ).

Fot. 2 Typowa przewlekła rana pochodzenia żylnego wymagająca wielotygodniowego leczenia co spowoduje znaczne wydatki chorego, jego rodziny ale i społeczeństwa



Notatka:

Prawa autorskie © Kursy skleroterapii Wszystkie prawa zastrzeżone. Publikacja tego artykułu lub jego fragmentów wyłącznie za zgodą autora.